Öncelikle Kendinizi Ahlâklı Bir Çocuk Yetiştirme İdealine Bağlayın
Çocuğunuzun ahlaklı olarak yetişmesi sizin için ne kadar önemli? Bu öncelikle kendinize yöneltmeniz gereken önemli bir soru. Araştırmalar, çocuklarının karakter sahibi olmaları konusunda güçlü duygular taşıyan ailelerin bunu eyleme dökebildiklerini ve sonuç itibariyle başarılı olduklarını ortaya koymaktadır. Eğer gerçekten karakterli bir çocuk yetiştirmek istiyorsanız, kendinizle kişisel sözleşmenizi yapın ve bunu gerçekleştirinceye kadar da durmayın.
Güçlü Bir "Ahlâkî Model "Olun
Aileler çocuklarının ilk ve öncelikli ahlak öğretmenleridir. Öyleyse, çocuklarınıza karşı sergilediğiniz davranışların, sizin onlarda görmek istediğiniz davranışlar olmasına dikkat edin. Hayatınızın çocuğunuz için yaşayan bir model olmasına özen gösterin ve kendinize her gün sorun: "Eğer çocuğumun sadece benim davranışlarımı gözlemliyor olduğunu kabul edersem, ona neyi izletmeliyim?" Sadece bu soru bile yeterince etkili olacaktır.
Ahlaki Değerlerinizin Farkında Olun ve Onları Paylaşın
Karakter sahibi bir çocuk yetiştirmeden önce değerlerinizin ne olduğunu açıkça ortaya koymanız gerekir. Değerleriniz üzerinde öncelikle siz düşünün daha sonra bunları nedenleriyle açıklamak suretiyle çocuklarınızla paylaşın. Bundan sonra, çocuğunuz sizin düşüncelerinizi içeren sayısız mesaj duymalıdır. Ahlaki standartlarınızın anlaşılması için bu son derece önemli. Unutmayın yine etrafımızdaki pek çok "uyarıcı": televizyon, filmler, gazeteler, kitaplar vb. ahlaki konularla dolu ve siz bunları çocuğunuzla değerlerinizi paylaşmak için kullanabilirsiniz.
Fırsatları Kaçırmayın
En iyi öğretme zamanı planlı olanlar değil, tam aksine beklenmedik bir tarzda ortaya çıkan fırsatlardır. Gündeme gelir gelmez ahlaki konuları çocuğunuzla konuşun. Bu anların avantajlarını kullanın; çünkü somut olgulara dayalı olarak gelişen ahlaki yargıların çocuğunuza bir ömür boyu rehberlik etmesi daha olasıdır.
Disiplinli ve Ahlâkî Bir Ders Olarak Kullanın
Etkili disiplin çocuğa sadece davranışının niçin yanlış olduğunu fark ettirmez, aynı zamanda gelecek sefer doğru olanı yapmasına imkân tanır. Doğru soruların kullanılması çocuğun, başkalarının bakış açılarını ve kendi davranışlarının sonuçlarını anlamasına yardım edecektir. Çocuklarımızın düşünmelerine yardım edelim :"Yaptığım doğru muydu ?", "Gelecek sefer ne yapmalıyım ?" Bu şekilde çocuğunuz hatalarını öğrenir ve ahlaken gelişir. Unutmayın! Nihaî amaç çocuğunuzun sizin rehberliğinizden bağımsız olarak, kendi basınayken doğru davranmasıdır.
Ahlâkî Davranışlar Bekleyin
Çalışmalar açıkça ortaya koyuyor ki, ahlaki davranışlar gösteren çocukların aileleri onlardan bu yönde beklenti içinde olan aileler... Bu beklentiler, davranışları için çocuğunuza bir standart koyacak ve önem verdiğiniz şeyler hakkındaki belirsizliği ortadan kaldıracaktır. Evde ahlaki standartlarınıza sık sık vurgu yapın ve çocuğunuz bunları içselleştirene kadar çaba harcayın.
Davranışların Etkileri Üzerine Düşünmesini Sağlayın
Araştırmacılar en iyi ahlâk inşa edici uygulamaların, çocuğun davranışlarının başkaları üzerindeki etkilerine dikkat çekenler olduğunda fikir birliği içindeler. Bu şekilde yapılması çocuğun ahlâkî gelişimini desteklemektedir: ("Bak onun ağlamasına neden oldun!"), veya zarar görenin duygularını ön plana alacak şekilde ("Şimdi kendini üzgün hissediyor"). Burada ana nokta; çocuğun, gerçekten karşısındakinin yerinde olsaydı ne olabileceğini hissetmesini sağlamaktadır. Böylece sergilediği davranışların başkaları üzerindeki etkileri noktasında daha hassas olması sağlanabilir.
Ahlâkî Davranışları Pekiştirin
Çocukların yeni davranışları öğrenmelerinin en basit yollarından biri de bu davranışlar yapıldığında pekiştirmeleridir. Öyleyse, çocuğunuz ahlaken uygun bir davranışta bulunduğunda neyi doğru yaptığını açıklayın ve niçin onu takdir ettiğinizi belirtin.
Ahlâkîliği Günlük Yaşamın İçine Sokun
Çocuklar ahlaki olan davranışları kitaplardan okuyarak değil iyi işler yaparak öğrenirler. Çocuklarınızın kendi dünyalarında değişiklik yapabilmek için insiyatif almalarını teşvik edin. Çocuklarımız için ulaşmayı hedeflediğimiz asıl amaç, ahlâkî prensipleri günlük yaşamlarına sokmaları ve bu prensipleri kendi kendilerine bularak yetişkinlerin yol göstericiliğine daha az bağımlı olmalarını sağlamaktır.
Altın Kuralı İşler Hale Getirin
Pek çok medeniyetin ortak malı olan; "Başkalarına, onların sana nasıl davranmasını istiyorsan öyle davran" altın kuralını çocuğunuza öğretin. Ona bir şey yapmadan önce kendi kendisine; "Ben, başkasının bana böyle davranmasını ister miydim?" diye sormasını sağlayın. Bunu ailenizin temel kuralı haline getirmenizi öneririz.
Yaşına uygun olarak küçük şeylerle sorumluluk vermeye başlayabilirsiniz.
03 Kasım 2011
Üyelik Tarihi: 19 Eylül 2011
Benzer Konular
3Beğeni
Değerler Eğitimi İçin 10 Altın Kural
Normal
