Bir insana verilen değer, onun ahlâk ve karekteriyle bağlantılıdır. Hak katında ve halk katındaki kıymetimiz, ahlâk ve karekterimizin gelişmesi nispetindedir.
Okul idarecileri öğrencileri hayata hazırlarken, bu yönde geliştirmenin yollarını arar dururlar. Bu gâyeyle bazı
üniversitelerde, ahlâk ve karekter gelişim merkezleri bile kurulmuştur.
Amerika Boston Üniversitesi’ndeki böyle bir merkezin, öğrencilerin ahlâk ve karakter gelişimiyle ilgili olarak yaptığı bir
çalışmada, çok sayıda öğretmen ve idarecinin fikirlerinden yararlanılmış ve 100 maddelik bir tavsiye listesi hazırlamıştır.
Her kültürden öğrencinin yararlanabileceği bu listedeki bazı maddeler kültürümüze adapte edilerek değiştirilmiştir. Bunları
okuyunca, bazılarını zaten uygulamakta olduğumuzu görecek, diğerlerine karşı içinizde bir şevk uyanacaktır. Şimdi bu
listeyi baştan sona iyice inceleyelim:
1- Kahramanlık ve fedakârlıklarıyla meşhur olmuş kişilerin fotograflarını koridor ve odalara asın.
2- Öğrenciler için ahlâk ve karakter gelişimi konusunda bir rehberlik programı başlatın.
3- Topluma hizmet maksadıyla belli misyonlar taşıyan gruplar oluşturun.
4- Bir çocuğun diğerleri tarafından şamar oğlanı yapılmasına mani olun.
5- Akademik, spor veya sanat yetenekleri dışındaki kabiliyetleri keşfetmek üzere programlar geliştirin.
6- Öğrencilerin davranışlarını ve topluma katkılarını ciddi bir şekilde ölçüp değerlendirin.
7- Öğrenci ve onlara rehberlik yapanların hemfikir oldukları kurallar tespit edin.
8- Velileri davet edip onların gelişmeleri inceleyip katkıda bulunmalarına fırsat tanıyın.
9- Misyonunuzu tanımlayan güzel bir söz seçip öğrencilerinizle paylaşın.
10- Her ay bir fazilet tespit edip bunun üzerinde çalışın.
11- Kendinize örnek aldığınız bir şahsiyeti öğrencilerinize tanıtın.
12- Tarihteki olayları gündeme getirip bu olaylarda nasıl davranılması gerektiğini tartışın.
13- Öğrencilerdeki iyilik sıfatının, en az onların akademik başarıları kadar önemli olduğunu görmelerine yardımcı olun.
14- Ahlâkla ilgili meseleleri ele alın, yani gerçekleri ele alın, delil toplayın, sonuçları tahmin edin ve karar verin.
15- Öğrencilerin topluma hizmet etmeleri için belli bir yapı dahilinde onlara fırsatlar oluşturun.
16- Örnek olun. Meselâ ortalıkta gördüğünüz bir kâğıt parçasını alın. Sizden sonra ders vereceklere bir saygı eseri olaraktahtayı temiz bırakın.
17- Kurumunuzda, ne türlü olursa olsun, nezaketsizliğe fırsat vermeyin.
18- Kaba ve küfürlü konuşmalara izin vermeyin.
19- Öğrencilerin kötü davranışlarını notlar, çağrılar ve ziyaretlerle velilere duyurun.
20- Çocuklarının güzel vasıflarını takdir etmek üzere velilerle irtibat kurun.
21- Öğrencilerin okulda çok çalışmalarının ahlâkî bir sorumluluk olduğu fikrini açıkça belirtin.
22- Meslektaşlarınızla konuşurken nazik olun.
23- Yaşadığınız yerdeki fedakâr ve önemli şahsiyetleri derslerde tanıtın.
24- Ödevlerin yapılması ve sınav sonuçlarıyla ilgili mükâfat sistemi kurun.
25- Bir bağış fonu oluşturun. Öğrencilerin bağışları istedikleri yere yapmalarına fırsat tanıyın.
26- Ailelerin ahlâkî otoritelerini destekleyin. Öğrencilerin ahlâkî problemlerini ebeveynleri ile çözmelerini sağlayın. Bu konuda öğrencilerle konuşarak niçin zora düştükleri analiz edin.
27- Duvarlara güzel karakteri teşvik eden sözler asın.
28- Özellikle öğrencilerin o anki durumlarıyla ilgili ahlâkî ihtilaflara dair yaşanmış olaylardan örnekler verin.
29- Kahraman şahsiyetleri doğum günlerinde anın ve ne tür faziletlere sahip olduklarını anlatın.
30- Çocukların önem verdikleri vecizeleri yazıp duvarlara asmalarına izin verin.
31- Ahlâkî konularda makaleler getiren öğrencileri ödüllendirin ve bu yazıları analiz edin.
32- Kurumunuzdaki karakter meselelerini -güzel huylar vs- düzenli olarak müzakere edin.
33- Çocukların beklentilerini netleştirin ve onların bu beklentilere göre sorumluluk almalarını sağlayın.
34- Öğrencilerle ilgilenirken tutarlı olun ve duygusal davranarak doğruluk ve dürüstlüğünüze halel getirmeyin.
35- Hatalarınızı kabul edin ve bunları düzeltmenin yollarını araştırın. Öğrencileri de buna teşvik edin.
36- Hergün birkaç dakikalık ibretli bir hikâyeyi seslice okuyarak güne başlayın. Hikâyelerin kısa, ama ders verici olmasına dikkat edin.
37- Kurumunuzdaki ilkeler ve politikaları belirlerken bunların muhtemel tesirlerini ve öğrencilere ne tür mesajlar verdiklerini anlamaya çalışın.
38- Bir politika, faaliyet veya kararın sebeplerini açıklayın. Öğrencilerin sadece “nasıl”ı değil, “niçin”i de anlamaları için onlara yardımcı olun.
39- İyi bir öğrenci olmanın ahlâkî ve karakterle ilgili unsurlarını öğrencilerin tartışması için ortamlar hazırlayın.
40- Öğrencilere rekabet kavramını öğretin ve bunun ne zaman faydalı, ne zaman zararlı olduğunu anlatın.
41- Öğrencilere niçin öğretmenlik / belletmenlik yaptığınızı açıklayın. Öğretmenlik / belletmenlik yapmanın sorumluluğu ve öneminden ne anladığınızı açıklayın.
81- Kurumunuza ait bir prensipler listesi hazırlayın ve bütün faaliyet ve politikalarınızda bu listeye atıflarda bulunun.
Kurumdaki herkese bu listeyi neşredin ve dikkat çekici bir şekilde binada teşhir edin.
82- Bir e-mail listesi veya bülten tahtası hazırlayıp idareci ve öğretmenlerin karakter eğitimiyle ilgili fikir alışverişi
yapmalarını sağlayın.
83- Haber bülteniniz aracılığıyla, öğrencilerinizin dikkat çekici davranışlarından velileri haberdâr edin.
84- Kurumunuzun tarihî ve başarılarına ait belgeler ve fotograflardan oluşan bir sergi hazırlayıp ziyaretçilere bunu
gösterin.
85- Kurumda basit gibi görünen işleri yapan işçilerin ve gönüllülerin çalışma ve başarılarını toplu bir şekilde takdir edin.
86- Öğrencileri teşvik edecek ve onlara disiplin kazandıracak miktarda ödevler vermeyi ihmal etmeyin.
87- Çocuklara bir and söyletin ve bu metni velilere ulaştırın.
88- Giyimle ilgili standartlar belirleyip bunların eğitimle olan ilgisini açıklayın.
89- Öğrencilerin kendi aralarında kaynaşmasını sağlayan faaliyetler düzenleyin.
90- Öğrenci ve velilerin seminer, gezi gibi ortak bir projede görev almalarını sağlayın.
91- Binanın genel görünüşü konusunda dikkatli olun. Genel düzen ve tertiple ilgili herkesin katkıda bulunmasına çalışın.
92- Çevredeki itibarlı işadamlarının, girişimcilik konusunda öğrencilere rehberlik yapmalarını sağlayın.
93- Yeni gelen öğrenci ve işçilere rehberlik yapacak kişiler belirleyin.
94- Çevredeki memur, işçi veya işverenleri davet ederek iş hayatında karakterin öneminden bahsettirin.
95- Sporla ilgilenen öğrenci ve öğretmenlerin sporla ilgili ahlâkî ilkeler geliştirmelerini teşvik edin.
96- Muhitinizde karakter eğitimiyle ilgili toplantılar düzenleyin.
97- Karakter eğitimiyle ilgili bir logo hazırlatın.
98- Ayda iki defa öğretmen ve idarecileri biraraya getirerek ahlâkî prensipler içeren edebî veya felsefî bir metni analiz
ettirin.
99- Veliler için karakter eğitimiyle ilgili bir literatür listesi hazırlayın.
100- Bir kitap klübü kurarak öğrencilerin ahlâkî eserler okumalarını sağlayın.
Bu listenin hayata geçirilebilmesi için okul idaresi farklı birimlere veya öğretmenlere kendisiyle ilgili maddelerin neler
olduğunu ve onları nasıl uygulayacağını belirleme görevi verebilir. Meselâ, sporla ilgili olan maddeler spor birimi veya
öğretmenine; benzer şekilde tarih, edebiyat, resim, gezi ile ilgili olanlar da alâkalı birimlere görev olarak verilebilir.
Böylece, bu listede yer alan veya akla gelebilecek başka hususlar bir bütünlük içinde öğrenciye sunulursa, ahlâk ve
karakter gelişiminde olumlu sonuçlar alınır.
Kaynak
- “100 Ways to Promote Character Education”, Center for the Advancement of
Ethics and Character, Boston University, ISACS UPDATE, Winter ’94
- http://www.isacs.org/monographs/charctr2.html
03 Kasım 2011
Üyelik Tarihi: 19 Eylül 2011
Benzer Konular
1Beğeni
Karakter Eğitimi İçin 100 Yol
Normal
